The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
No traves la kuedra muncho ke se aranka
Don't pull the rope too hard or it will snap.
Padre i Madre es una vez
Father and Mother is only once.
Anne ve baba bir kez olur.
Padre y Madre es solo una vez.
אבא ואמא יש רק פעם אחת.
Le père et la mère ne sont qu'une seule fois.
Il padre e la madre lo sono solo una volta.
Pai e Mãe são apenas uma vez.
Ο Πατέρας και η Μητέρα είναι μόνο μία φορά.
الأب والأم مرة واحدة فقط.
Akel se yama alegre i kontente, el ke tiene plazer del prospero del d’enfrente
Don't look at his face,look at his grace.
Yüzüne bakma, zarafetine bak.
No mires su rostro,mira su gracia.
אל תסתכלו על הפנים שלו,תסתכלו על החסד שלו.
Ne regardez pas son visage,regardez sa grâce.
Non guardare la sua faccia,guarda la sua grazia.
Não olhe para o rosto dele,olhe para a graça dele.
Μην κοιτάς το πρόσωπό του,κοίτα τη χάρη του.
لا تنظر إلى وجهه،انظر إلى نعمته.
De tal palo tala estiya, de tal padre tal ijo
From such a tree, such a splinter; like father, like son.
Böyle bir ağaçtan, böyle bir kıymık; baba gibi, oğul gibi.
De tal árbol, tal astilla; como padre, como hijo.
מעץ כזה, כזה קיסם; כמו אבא, כמו בן.
D'un tel arbre, d'une telle écharde ; comme père, comme fils.
Da un tale albero, una tale scheggia; come padre, come figlio.
De tal árvore, tal lasca; como pai, como filho.
Από ένα τέτοιο δέντρο, μια τέτοια θραύση, σαν πατέρας, σαν γιος.
من مثل هذه الشجرة، مثل هذه الشظية ؛ مثل الأب، مثل الابن.
Mil penseryos no pagan una devda
A thousand worries do not pay a debt.
Binlerce endişe borcunu ödemez.
Mil preocupaciones no pagan una deuda.
אלף דאגות לא משלמות חוב.
Mille soucis ne paient pas une dette.
Mille preoccupazioni non pagano un debito.
Mil preocupações não pagam uma dívida.
Χίλιες ανησυχίες δεν πληρώνουν ένα χρέος.
ألف قلق لا يدفعون دينًا.
Los anyos ke bivi no los va bivir mas
The years I have lived, I will not live again.
Yaşadığım yıllar, bir daha yaşamayacağım.
Los años que he vivido, no volveré a vivir.
בשנים שחייתי, לא אחיה שוב.
Les années que j'ai vécues, je ne vivrai plus.
Gli anni che ho vissuto, non li rivivrò.
Os anos que vivi, não voltarei a viver.
Τα χρόνια που έχω ζήσει, δεν θα ξαναζήσω.
السنوات التي عشتها، لن أعيش مرة أخرى.
La mujer guadra el sekreto ke no save
A woman keeps the secret she doesn't know.
Kadın bilmediği sırrı saklar.
La mujer guarda el secreto que no sabe.
האישה שומרת את הסוד שהיא אינה יודעת.
La femme garde le secret qu'elle ne connaît pas.
La donna custodisce il segreto che non conosce.
A mulher guarda o segredo que não sabe.
Η γυναίκα κρατά το μυστικό που δεν ξέρει.
المرأة تحفظ السرّ الذي لا تعرفه.
A karne dura diente agudo
Tough meat calls for a sharp tooth.
Sert et keskin bir diş gerektirir.
La carne dura requiere un diente afilado.
בשר קשה דורש שן חדה.
La viande dure nécessite une dent tranchante.
La carne dura richiede un dente affilato.
Carne dura exige um dente afiado.
Το σκληρό κρέας απαιτεί κοφτερό δόντι.
يتطلب اللحم القاسي سنًا حادًا.
La ke se alava kon su boka es loka
He who praises himself with his own mouth is a fool.
Kendisini kendi ağzıyla öven aptaldır.
El que se alaba a sí mismo con su propia boca es un tonto.
מי שמהלל את עצמו בפיו הוא שוטה.
Celui qui se loue de sa propre bouche est un insensé.
Chi si loda con la propria bocca è uno sciocco.
Aquele que se elogia com a própria boca é um tolo.
Αυτός που επαινεί τον εαυτό του με το ίδιο του το στόμα είναι ανόητος.
من يمدح نفسه بفمه هو أحمق.
El padre peka, al ijo se le apega
The father sins, and it sticks to the son.
Baba günah işler, oğluna bulaşır.
El padre peca y al hijo se le pega.
האב חוטא, והחטא נדבק בבן.
Le père pèche, et cela s'attache au fils.
Il padre pecca e al figlio si attacca.
O pai peca e ao filho se lhe pega.
Ο πατέρας αμαρτάνει και η αμαρτία κολλάει στον γιο.
الأب يخطئ فتلتصق الخطيئة بالابن.
El lugar del ombre es la plasa i de la mujer es la kaza
A man's place is the square (marketplace) and a woman's place is the home.
Bir erkeğin yeri meydandır (pazar yeri) ve bir kadının yeri evdir.
El lugar de un hombre es la plaza (mercado) y el lugar de una mujer es el hogar.
מקומו של הגבר הוא הכיכר (השוק) ומקומה של האישה הוא הבית.
La place d'un homme est la place (marché) et la place d'une femme est la maison.
Il posto di un uomo è la piazza (mercato) e il posto di una donna è la casa.
O lugar de um homem é a praça (mercado) e o lugar de uma mulher é a casa.
Η θέση του άνδρα είναι η πλατεία (αγορά) και η θέση της γυναίκας είναι το σπίτι.
مكان الرجل هو الساحة (السوق) ومكان المرأة هو المنزل.
Dos gayos en una kaza no kaven
Two roosters don't fit in one house.
İki horoz bir eve sığmaz.
Dos gallos no caben en una casa.
שני תרנגולים לא נכנסים לבית אחד.
Deux coqs ne rentrent pas dans une maison.
Due galli non entrano in una casa.
Dois galos não cabem na mesma casa.
Δύο κόκορες δεν χωράνε σε ένα σπίτι.
ديكان لا يتناسبان في منزل واحد.
La ke amariyo vistyo de su ermozura se trivio
She who dressed in yellow dared (to show) her beauty.
Sarı giyinen kadın güzelliğini göstermeye cüret etti.
La que se vestía de amarillo se atrevía a mostrar su belleza.
היא שהתלבשה בצהוב העזה (כדי להראות) את יופיה.
Celle qui s'habillait en jaune osait (montrer) sa beauté.
Lei che vestiva di giallo osava (mostrare) la sua bellezza.
Ela, que se vestia de amarelo, ousou (mostrar) sua beleza.
Αυτή που ντυνόταν στα κίτρινα τόλμησε (να δείξει) την ομορφιά της.
تجرأت التي كانت ترتدي اللون الأصفر (لإظهار) جمالها.
Mas vale poko ke nada
It's better a little than nothing.
Hiç yoktan iyidir biraz.
Es mejor un poco que nada.
עדיף קצת מכלום.
C'est un peu mieux que rien.
È un po' meglio di niente.
É melhor um pouco do que nada.
Καλύτερα λίγο παρά τίποτα.
إنه أفضل بقليل من لا شيء.
Kuando los echos avlan, las palavras sovran
When the work talks,words are unnecessary.
İş konuşurken kelimeler gereksizdir.
Cuando el trabajo habla,las palabras son innecesarias.
כשהעבודה מדברת,מילים אינן נחוצות.
Lorsque le travail parle,les mots sont inutiles.
Quando il lavoro parla,le parole non sono necessarie.
Quando o trabalho fala,as palavras são desnecessárias.
Όταν η εργασία μιλάει,τα λόγια είναι περιττά.
عندما يتحدث العمل، تكون الكلمات غير ضرورية.
Tripa vaziya korason sin alegria
An empty belly, a heart without joy.
Boş bir göbek, neşesiz bir kalp.
Un vientre vacío, un corazón sin alegría.
בטן ריקה, לב בלי שמחה.
Un ventre vide, un cœur sans joie.
Un ventre vuoto, un cuore senza gioia.
Uma barriga vazia, um coração sem alegria.
Μια άδεια κοιλιά, μια καρδιά χωρίς χαρά.
بطن فارغ، قلب بلا فرح.
El ganar i el pedrer son haverim
Gaining and losing are companions.
Kazanmak ve kaybetmek arkadaştır.
Ganar y perder son compañeros.
רווח והפסד הם בני לוויה.
Gagner et perdre sont des compagnons.
Guadagnare e perdere sono compagni.
Ganhar e perder são companheiros.
Το κέρδος και η ήττα είναι σύντροφοι.
الكسب والخسارة رفيقان.
No importa las veses ke te kayes, si no las veses ke te alevantas
It doesn't matter how many times you fall, but how many times you get up.
Kaç kere düştüğün değil, kaç kere kalktığın önemli.
No importa cuántas veces te caigas, sino cuántas veces te levantes.
זה לא משנה כמה פעמים אתה נופל, אלא כמה פעמים אתה קם.
Peu importe combien de fois vous tombez, mais combien de fois vous vous levez.
Non importa quante volte cadi, ma quante volte ti alzi.
Não importa quantas vezes você caia, mas quantas vezes se levante.
Δεν έχει σημασία πόσες φορές πέφτεις, αλλά πόσες φορές σηκώνεσαι.
لا يهم عدد المرات التي تسقط فيها، ولكن عدد المرات التي تستيقظ فيها.
Si no saves nadar ke bushkas en el borde del mar
If you can't swim what are you doing at the seaside.
Yüzemiyorsan deniz kenarında ne işin var.
Si no sabes nadar, ¿qué haces en la playa?
אם אתה לא יכול לשחות, מה אתה עושה על שפת הים?
Si vous ne savez pas nager, que faites-vous au bord de la mer ?
Se non sai nuotare cosa ci fai al mare.
Se não sabe nadar, o que está a fazer à beira-mar?
Αν δεν μπορείς να κολυμπήσεις τι κάνεις στην παραλία.
إذا كنت لا تستطيع السباحة، فماذا تفعل على شاطئ البحر.
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageWe use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy