Ladino proverbs

A cheerful face is worth two candles.

Güler yüz, iki mum değerindedir.

Cara alegre, dos velas.

פנים שמחות, שני נרות.

Visage joyeux, deux chandelles.

Faccia allegra, due candele.

Cara alegre, duas velas.

Χαρούμενο πρόσωπο, δύο κεριά.

وجه بشوش بشمعتين.

Crooked face, straight fortune.

Yüzü eğri, talihi doğru.

Cara torcida, ventura derecha.

פנים עקומות, מזל ישר.

Visage de travers, fortune droite.

Faccia storta, fortuna dritta.

Cara torta, sorte direita.

Στραβό πρόσωπο, ίσια τύχη.

وجه أعوج وحظّ مستقيم.

We see faces, we do not know hearts.

Yüzleri görürüz, kalpleri tanımayız.

Caras vemos, corazones no conocemos.

פנים אנו רואים, לבבות איננו מכירים.

Nous voyons les visages, nous ne connaissons pas les cœurs.

Facce vediamo, cuori non conosciamo.

Rostos vemos, corações não conhecemos.

Πρόσωπα βλέπουμε, καρδιές δεν γνωρίζουμε.

نرى الوجوه ولا نعرف القلوب.

Raw meat maybe, raw fish never.

Çiğ et belki, çiğ balık asla.

Carne cruda tal vez, pescado crudo nunca.

בשר נא אולי, דג נא לעולם לא.

La viande crue peut-être, le poisson cru jamais.

Carne cruda forse, pesce crudo mai.

Carne crua talvez, peixe cru nunca.

Ωμό κρέας ίσως, ωμό ψάρι ποτέ.

اللحوم النيئة ربما، والأسماك النيئة أبدا.

A house with sun is not visited by the doctor.

Güneşli eve doktor uğramaz.

Casa con sol no visita el doctor.

בבית עם שמש לא מבקר הרופא.

Dans une maison ensoleillée, le médecin ne vient pas.

In una casa con il sole il dottore non fa visita.

Casa com sol não é visitada pelo médico.

Στο σπίτι με ήλιο δεν πηγαίνει ο γιατρός.

البيت المشمس لا يزوره الطبيب.

New house, new life.

Yeni ev, yeni hayat.

Casa nueva, vida nueva.

בית חדש, חיים חדשים.

Maison neuve, vie nouvelle.

Casa nuova, vita nuova.

Casa nova, vida nova.

Καινούργιο σπίτι, καινούργια ζωή.

بيت جديد، حياة جديدة.

Marry off your daughter as you can, your son as you wish.

Kızını gücün yettiği gibi, oğlunu istediğin gibi evlendir.

Cásala a tu hija como puedes, a tu hijo como quieres.

השא את בתך כפי יכולתך, ואת בנך כפי רצונך.

Marie ta fille comme tu peux, ton fils comme tu veux.

Sposa tua figlia come puoi, tuo figlio come vuoi.

Casa a tua filha como podes, o teu filho como queres.

Παντρεψε την κόρη σου όπως μπορείς, τον γιο σου όπως θέλεις.

زوّج ابنتك كما تستطيع وابنك كما تشاء.

What is an open eye worth if the heart is blind?

Kalp kördüyse açık göz neye yarar?

¿Qué vale el ojo abierto si el corazón es ciego?

מה ערכה של עין פקוחה אם הלב עיוור?

À quoi sert l'œil ouvert si le cœur est aveugle ?

A che serve l'occhio aperto se il cuore è cieco?

Que vale o olho aberto se o coração é cego?

Τι αξίζει το ανοιχτό μάτι αν η καρδιά είναι τυφλή;

ما قيمة العين المفتوحة إن كان القلب أعمى؟

We remained beside the waters. (uncertain)

Suların kıyısında kaldık.

Nos quedamos junto a las aguas.

נשארנו ליד המים.

Nous sommes restés près des eaux.

Siamo rimasti accanto alle acque.

Ficámos junto às águas.

Μείναμε δίπλα στα νερά.

بقينا بجانب المياه.

Whoever spits at the sky, it falls on his face.

Gökyüzüne kim tükürürse yüzüne düşer.

Quien escupa al cielo, se le cae en la cara.

מי שיורק לשמיים, זה נופל על פניו.

Celui qui crache vers le ciel, ça lui tombe sur le visage.

Chi sputa in cielo, gli cade in faccia.

Quem cospe no céu, cai no rosto.

Όποιος φτύνει στον ουρανό, πέφτει στο πρόσωπό του.

من يبصق في السماء تسقط على وجهه.

Whoever gathers crumbs acquires skills.

Kırıntı toplayan hüner edinir.

Quien recoge migas se hace mañoso.

מי שאוסף פירורים רוכש מיומנות.

Qui ramasse les miettes acquiert de l'habileté.

Chi raccoglie briciole acquista abilità.

Quem recolhe migalhas adquire habilidade.

Όποιος μαζεύει ψίχουλα αποκτά επιδεξιότητα.

من يلتقط الفتات يكتسب مهارة.

Whoever waits eats the pear.

Bekleyen armut yer.

Quien espera come la pera.

מי שמחכה אוכל את האגס.

Qui attend mange la poire.

Chi aspetta mangia la pera.

Quem espera come a pera.

Όποιος περιμένει τρώει το αχλάδι.

من ينتظر يأكل الكمثرى.

Whoever makes peace between husband and wife deserves Paradise.

Karı koca arasında barış sağlayan Cenneti hak eder.

Quien hace paz entre marido y mujer merece el Paraíso.

מי שעושה שלום בין איש לאשתו ראוי לגן עדן.

Qui fait la paix entre mari et femme mérite le Paradis.

Chi fa pace tra marito e moglie merita il Paradiso.

Quem faz paz entre marido e mulher merece o Paraíso.

Όποιος φέρνει ειρήνη ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα αξίζει τον Παράδεισο.

من يصلح بين الزوج وزوجته يستحق الجنة.

Whoever is born a donkey dies a donkey.

Eşek doğan eşek ölür.

Quien nace asno, asno muere.

מי שנולד חמור, חמור ימות.

Qui naît âne meurt âne.

Chi nasce asino muore asino.

Quem nasce burro, burro morre.

Όποιος γεννιέται γάιδαρος, γάιδαρος πεθαίνει.

من وُلد حمارًا مات حمارًا.

Whoever stays with goats is eaten by wolves.

Keçilerle olanı kurtlar yer.

Quien está con cabras lo comen los lobos.

מי שנמצא עם עיזים, זאבים אוכלים אותו.

Qui reste avec les chèvres, les loups le mangent.

Chi sta con le capre lo mangiano i lupi.

Quem está com cabras, comem-no os lobos.

Όποιος είναι με τις κατσίκες, τον τρώνε οι λύκοι.

من يكون مع الماعز تأكله الذئاب.

Whoever raises a child spins gold.

Çocuk büyüten altın eğirir.

Quien cría un hijo hila oro.

מי שמגדל ילד טווה זהב.

Qui élève un enfant file de l'or.

Chi cresce un figlio fila oro.

Quem cria um filho fia ouro.

Όποιος μεγαλώνει παιδί γνέθει χρυσάφι.

من يربي ولدًا يغزل ذهبًا.

He who wants too much loses even the little.

Çok isteyen azı da kaybeder.

Quien quiere mucho pierde también lo poco.

מי שרוצה הרבה מאבד גם את המעט.

Qui veut trop perd même le peu.

Chi vuole molto perde anche il poco.

Quem quer muito perde também o pouco.

Όποιος θέλει πολλά χάνει και τα λίγα.

من يطمع في الكثير يخسر القليل أيضًا.

Whoever toils in youth reaches old age.

Gençlikte zahmet çeken yaşlılığa ulaşır.

Quien se afana en la juventud alcanza la vejez.

מי שעמל בנעוריו מגיע לזקנה.

Qui peine dans sa jeunesse atteint la vieillesse.

Chi fatica in gioventù raggiunge la vecchiaia.

Quem labuta na juventude chega à velhice.

Όποιος μοχθεί στη νιότη φτάνει στα γεράματα.

من يكدّ في شبابه يبلغ الشيخوخة.