Ladino proverbs

Whatever he touches, gold turns to mud.

Neye dokunursa altın çamura döner.

Lo que sea que toque, el oro se convierte en barro.

לא משנה במה הוא נוגע, הזהב הופך לבוץ.

Quoi qu'il touche, l'or se transforme en boue.

Qualunque cosa tocchi, l'oro si trasforma in fango.

O que quer que ele toque, o ouro se transforma em lama.

Ο, τι κι αν αγγίξει, το χρυσάφι γίνεται λάσπη.

أيًا كان ما يلمسه، يتحول الذهب إلى طين.

He who has and doesn't enjoy it will not rest in the other world.

Buna sahip olan ve bundan hoşlanmayan kişi, öteki dünyada dinlenmeyecektir.

El que lo tiene y no lo disfruta no descansará en el otro mundo.

מי שנהנה ולא נהנה לא ינוח בעולם האחר.

Celui qui l'a et ne l'apprécie pas ne se reposera pas dans l'autre monde.

Colui che ha e non gode non riposerà nell'altro mondo.

Aquele que tem e não desfruta não descansará no outro mundo.

Αυτός που το έχει και δεν το απολαμβάνει δεν θα αναπαυθεί στον άλλο κόσμο.

من يستمتع بها ولا يستمتع بها لن يرتاح في العالم الآخر.

Whoever spits at the sky, it falls on his face.

Gökyüzüne kim tükürürse yüzüne düşer.

Quien escupa al cielo, se le cae en la cara.

מי שיורק לשמיים, זה נופל על פניו.

Celui qui crache vers le ciel, ça lui tombe sur le visage.

Chi sputa in cielo, gli cade in faccia.

Quem cospe no céu, cai no rosto.

Όποιος φτύνει στον ουρανό, πέφτει στο πρόσωπό του.

من يبصق في السماء تسقط على وجهه.

Leave everything and go to the bath.

Her şeyi bırakıp hamama git.

Deja todo y ve al baño.

עזוב הכל ולך לאמבטיה.

Laisse tout et va au bain.

Lascia tutto e vai al bagno.

Deixe tudo e vá para o banho.

Άφησέ τα όλα και πήγαινε στο μπάνιο.

اترك كل شيء واذهب إلى الحمام.

The rooster lays an egg for the rich man, but for the poor not even the hen does.

Horoz zengin adam için bir yumurta bırakır, ama yoksullar için tavuk bile yumurtlamaz.

El gallo pone un huevo para el rico, pero para el pobre ni siquiera la gallina lo hace.

התרנגול מטיל ביצה לאיש העשיר, אבל לעניים אפילו התרנגולת לא מטילה.

Le coq pond un œuf pour l'homme riche, mais pour les pauvres, pas même la poule.

Il gallo depone un uovo per il ricco, ma per i poveri nemmeno la gallina lo fa.

O galo põe um ovo para o homem rico, mas para os pobres nem mesmo a galinha o faz.

Ο κόκορας κάνει ένα αυγό για τον πλούσιο, αλλά για τους φτωχούς δεν κάνει ούτε η κότα.

الديك يضع بيضة للرجل الغني، ولكن بالنسبة للفقراء حتى الدجاجة لا تفعل ذلك.

When the cat fights, leave one face for peace (leave room to make peace afterwards).

Kedi kavga ettiğinde, barış için bir yüz bırakın (daha sonra barışmak için yer bırakın).

Cuando el gato pelea, deja una cara por la paz (deja espacio para hacer las paces después).

כשהחתול נלחם, השאירו פרצוף אחד לשלווה (השאירו מקום לעשות שלום אחר כך).

Lorsque le chat se bat, laissez un visage pour la paix (laissez de la place pour faire la paix par la suite).

Quando il gatto combatte, lascia una faccia per la pace (lascia spazio per fare la pace in seguito).

Quando o gato brigar, deixe um rosto para a paz (deixe espaço para fazer as pazes depois).

Όταν η γάτα τσακώνεται, αφήστε ένα πρόσωπο για την ειρήνη (αφήστε χώρο για να κάνετε ειρήνη μετά).

عندما تتشاجر القطة، اترك وجهًا واحدًا للسلام (اترك مجالًا لصنع السلام بعد ذلك).

I have three wishes: to eat without getting fat, to love without suffering, and to earn without working.

Üç dileğim var: şişmanlamadan yemek yemek, acı çekmeden sevmek ve çalışmadan kazanmak.

Tengo tres deseos: comer sin engordar, amar sin sufrir y ganar sin trabajar.

יש לי שלוש משאלות: לאכול בלי להשמין, לאהוב בלי לסבול ולהרוויח בלי לעבוד.

J'ai trois souhaits : manger sans grossir, aimer sans souffrir et gagner sans travailler.

Ho tre desideri: mangiare senza ingrassare, amare senza soffrire e guadagnare senza lavorare.

Tenho três desejos: comer sem engordar, amar sem sofrer e ganhar sem trabalhar.

Έχω τρεις επιθυμίες: να τρώω χωρίς να παχαίνω, να αγαπώ χωρίς να υποφέρω και να κερδίζω χωρίς να δουλεύω.

لدي ثلاث أمنيات: أن آكل دون أن أصبح سمينًا، وأن أحب دون أن أتألم، وأن أكسب دون أن أعمل.

A secret between two is God's secret; a secret between three is everyone's secret.

İki kişi arasındaki sır, Tanrı'nın sırrıdır; üç kişi arasındaki sır ise herkesin sırrıdır.

Un secreto entre dos es el secreto de Dios; un secreto entre tres es el secreto de todos.

סוד בין שניים הוא הסוד של אלוהים; סוד בין שלושה הוא הסוד של כולם.

Un secret entre deux est le secret de Dieu ; un secret entre trois est le secret de tout le monde.

Un segreto tra due è il segreto di Dio; un segreto tra tre è il segreto di tutti.

Um segredo entre dois é o segredo de Deus; um segredo entre três é o segredo de todos.

Ένα μυστικό μεταξύ δύο είναι το μυστικό του Θεού. Ένα μυστικό μεταξύ τριών είναι το μυστικό όλων.

السر بين اثنين هو سر الله ؛ السر بين ثلاثة هو سر الجميع.

Better late than never.

Geç olması hiç olmamasından daha iyidir.

El que no llora, no mama.

מוטב מאוחר מאשר אף פעם.

Mieux vaut tard que jamais.

Meglio tardi che mai.

Antes tarde do que nunca.

Κάλλιο αργά παρά ποτέ.

أن تصلَ متأخراً خيراً من أن لا تصل أبداً

You can tell a happily married woman by her face.

Mutlu bir evliliği olan bir kadını yüzünden anlarsın.

Puedes distinguir a una mujer felizmente casada por su cara.

אתה יכול לספר לאישה נשואה באושר על פי פניה.

Vous pouvez reconnaître une femme mariée heureuse à son visage.

Si può distinguere una donna felicemente sposata dal suo viso.

Você pode dizer o rosto de uma mulher casada e feliz.

Μπορείς να καταλάβεις μια ευτυχισμένη παντρεμένη γυναίκα από το πρόσωπό της.

يمكنك أن تخبر امرأة متزوجة بسعادة من وجهها.

He who thinks evil does it to himself.

Kötülüğü düşünen kendine yapar.

El que piensa mal se lo hace a sí mismo.

מי שחושב שהרע עושה את זה לעצמו.

Celui qui pense le mal se le fait à lui-même.

Colui che pensa il male lo fa a se stesso.

Aquele que pensa mal faz isso a si mesmo.

Αυτός που σκέφτεται το κακό το κάνει στον εαυτό του.

من يعتقد أن الشر يفعل ذلك بنفسه.

Night closes the door, morning opens the mouth (at night people are quiet; in the morning, talk resumes).

Gece kapıyı kapatır, sabah ağzı açar (geceleri insanlar sessizdir; sabahları konuşma devam eder).

La noche cierra la puerta, la mañana abre la boca (por la noche la gente está tranquila; por la mañana, se reanuda la conversación).

הלילה סוגר את הדלת, הבוקר פותח את הפה (בלילה אנשים שקטים; בבוקר, הדיבורים מתחדשים).

La nuit ferme la porte, le matin ouvre la bouche (la nuit, les gens sont calmes ; le matin, la conversation reprend).

La notte chiude la porta, la mattina apre la bocca (di notte la gente tace, al mattino riprende a parlare).

A noite fecha a porta, a manhã abre a boca (à noite as pessoas ficam quietas; de manhã, a conversa recomeça).

Η νύχτα κλείνει την πόρτα, το πρωί ανοίγει το στόμα (τη νύχτα οι άνθρωποι είναι ήσυχοι, το πρωί, η συζήτηση συνεχίζεται).

يغلق الليل الباب، يفتح الصباح الفم (في الليل يكون الناس هادئين ؛ في الصباح، يستأنف الحديث).

If Moses died, God remained (people are mortal; God endures).

Musa öldüyse, Tanrı kalır (insanlar ölümlüdür; Tanrı dayanır).

Si Moisés murió, Dios permaneció (las personas son mortales; Dios permanece).

אם משה מת, אלוהים נשאר (בני האדם הם בני תמותה, אלוהים ממשיך להתקיים).

Si Moïse est mort, Dieu est resté (les gens sont mortels ; Dieu persiste).

Se Mosè moriva, Dio rimaneva (le persone sono mortali; Dio resiste).

Se Moisés morreu, Deus permaneceu (as pessoas são mortais; Deus permanece).

Αν ο Μωυσής πέθαινε, ο Θεός παρέμενε (οι άνθρωποι είναι θνητοί, ο Θεός αντέχει).

إذا مات موسى، بقي الله (الناس بشر ؛ الله يدوم).

When the cat is away from home, the mice start to dance.

Kedi evden uzaktayken fareler dans etmeye başlar.

Cuando el gato está fuera de casa, los ratones comienzan a bailar.

כשהחתול רחוק מהבית, העכברים מתחילים לרקוד.

Lorsque le chat est loin de chez lui, les souris se mettent à danser.

Quando il gatto è lontano da casa, i topi iniziano a ballare.

Quando o gato está longe de casa, os ratos começam a dançar.

Όταν η γάτα λείπει από το σπίτι, τα ποντίκια αρχίζουν να χορεύουν.

عندما تكون القطة خارج المنزل، تبدأ الفئران في الرقص.

Better bread with love than a hen with sorrow.

Sevgiyle ekmek, kederli bir tavuktan daha iyidir.

Mejor pan con amor que una gallina con dolor.

עדיף לחם באהבה מאשר תרנגולת בצער.

Meilleur pain avec amour qu'une poule avec chagrin.

Meglio il pane con amore che una gallina con dolore.

Melhor pão com amor do que uma galinha com tristeza.

Καλύτερο ψωμί με αγάπη παρά μια κότα με θλίψη.

خبز أفضل مع الحب من دجاجة مع الحزن.

Dress according to custom, eat according to taste.

Geleneklere göre giyinin, damak tadınıza göre yiyin.

Vístete según la costumbre, come según el gusto.

להתלבש לפי המנהג, לאכול לפי הטעם.

Habillez-vous selon vos habitudes, mangez selon vos goûts.

Vestirsi secondo consuetudine, mangiare secondo gusto.

Vista-se de acordo com o costume, coma de acordo com o gosto.

Ντυθείτε σύμφωνα με το έθιμο, φάτε σύμφωνα με το γούστο σας.

ارتدِ الملابس حسب العادة، وتناول الطعام حسب الذوق.

Saying "fire" doesn't burn the mouth.

“Ateş” demek ağzı yakmaz.

Decir "fuego" no quema la boca.

אמירת "אש" לא שורפת את הפה.

Dire « feu » ne brûle pas la bouche.

Dire "fuoco" non brucia la bocca.

Dizer "fogo" não queima a boca.

Το να λες "φωτιά" δεν καίει το στόμα.

قول "نار" لا يحرق الفم.

Raw meat maybe, raw fish never.

Çiğ et belki, çiğ balık asla.

Carne cruda tal vez, pescado crudo nunca.

בשר נא אולי, דג נא לעולם לא.

La viande crue peut-être, le poisson cru jamais.

Carne cruda forse, pesce crudo mai.

Carne crua talvez, peixe cru nunca.

Ωμό κρέας ίσως, ωμό ψάρι ποτέ.

اللحوم النيئة ربما، والأسماك النيئة أبدا.