Refranes en ladino

He made us into rags and tatters (ruined us). (uncertain)

Bizi paçavra ve lime lime etti (mahvetti).

Nos hizo harapos y jirones (nos arruinó).

הוא עשה מאתנו סמרטוטים וקרעים (הרס אותנו).

Il nous a mis en haillons et en lambeaux (il nous a ruinés).

Ci ha ridotti a stracci e brandelli (ci ha rovinati).

Fez de nós trapos e farrapos (arruinou-nos).

Μας έκανε κουρέλια και κομμάτια (μας κατέστρεψε).

جعلنا خِرَقًا وأشلاء (دمّرنا).

D'ont ask a singer to sing nor a dancer to dance.

Bir şarkıcıdan şarkı söylemesini ya da bir dansçıdan dans etmesini istemeyin.

No le pidas a un cantante que cante ni a un bailarín que baile.

אל תבקשו מזמר לשיר או מרקדנית לרקוד.

Ne demandez pas à un chanteur de chanter ni à un danseur de danser.

Nonchiedere a un cantante di cantare né a un ballerino di ballare.

Não peça a um cantor para cantar nem a um dançarino para dançar.

Ζήτα από μια τραγουδίστρια να τραγουδήσει ή από μια χορεύτρια να χορέψει.

لاتطلب من المغني أن يغني ولا من الراقص أن يرقص.

Neither a widow without pain nor a girl without love.

Ne acısız bir dul, ne de sevgisiz bir kız.

Ni una viuda sin dolor ni una chica sin amor.

לא אלמנה בלי כאב ולא ילדה בלי אהבה.

Ni une veuve sans douleur, ni une fille sans amour.

Né una vedova senza dolore né una ragazza senza amore.

Nem uma viúva sem dor nem uma menina sem amor.

Ούτε χήρα χωρίς πόνο, ούτε κορίτσι χωρίς αγάπη.

لا أرملة بلا ألم ولا فتاة بلا حب.

You don't look at a bride nor at a lace in a candlelight.

Mum ışığında bir geline ya da bir dantele bakmazsın.

No miras a una novia ni a un encaje a la luz de las velas.

לא מסתכלים על כלה או על תחרה באור נרות.

Vous ne regardez pas une mariée ni une dentelle à la lumière d'une bougie.

Non guardi una sposa né un merletto a lume di candela.

Você não olha para uma noiva nem para um laço à luz de velas.

Δεν κοιτάς μια νύφη ούτε μια δαντέλα στο φως των κεριών.

لا تنظر إلى العروس ولا إلى الدانتيل على ضوء الشموع.

Neither a bride without a veil nor a wife without jealousy.

Ne duvağı olmayan bir gelin ne de kıskançlığı olmayan bir eş.

Ni una novia sin velo ni una esposa sin celos.

לא כלה בלי רעלה ולא רעיה בלי קנאה.

Ni une épouse sans voile, ni une femme sans jalousie.

Né una sposa senza velo né una moglie senza gelosia.

Nem uma noiva sem véu nem uma esposa sem ciúmes.

Ούτε νύφη χωρίς πέπλο ούτε σύζυγος χωρίς ζήλια.

لا عروس بلا حجاب ولا زوجة بلا غيرة.

One finger doesn't make a hand nor a swallow summer.

Bir parmak ne bir el ne de bir kırlangıç yaz yapmaz.

Un dedo no hace una mano ni una golondrina en verano.

אצבע אחת לא עושה יד או סנונית בקיץ.

Un doigt ne fait pas une main ni un été d'hirondelle.

Un dito non fa una mano né una rondine d'estate.

Um dedo não faz uma mão nem uma andorinha de verão.

Ένα δάχτυλο δεν κάνει ούτε χέρι ούτε χελιδόνι το καλοκαίρι.

إصبع واحد لا يصنع يدًا ولا ابتلاعًا في الصيف.

There is no one deafer than he who does not want to hear.

Duymak istemeyenden daha sağır yoktur.

No hay nadie más sordo que el que no quiere oír.

אין חירש יותר ממי שלא רוצה לשמוע.

Je sais qu’il n’y a pas plus sourd que celui qui ne veut pas entendre.

Non c'è nessuno più debole di colui che non vuole sentire.

Não há ninguém mais indiferente do que aquele que não quer ouvir.

Δεν υπάρχει κανείς πιο κουφός από αυτόν που δεν θέλει να ακούσει.

لا يوجد أحد أصم من الذي لا يريد أن يسمع.

There is no man without a shadow (a flaw).

Gölgesi (kusuru) olmayan insan yoktur.

No hay hombre sin sombra (un defecto).

אין אדם ללא צל (פגם).

Il n'y a pas d'homme sans ombre (un défaut).

Non c'è uomo senza ombra (un difetto).

Não há homem sem sombra (uma falha).

Δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς σκιά (ελάττωμα).

لا يوجد إنسان بلا ظل (عيب).

It doesn't matter how many times you fall, but how many times you get up.

Kaç kere düştüğün değil, kaç kere kalktığın önemli.

No importa cuántas veces te caigas, sino cuántas veces te levantes.

זה לא משנה כמה פעמים אתה נופל, אלא כמה פעמים אתה קם.

Peu importe combien de fois vous tombez, mais combien de fois vous vous levez.

Non importa quante volte cadi, ma quante volte ti alzi.

Não importa quantas vezes você caia, mas quantas vezes se levante.

Δεν έχει σημασία πόσες φορές πέφτεις, αλλά πόσες φορές σηκώνεσαι.

لا يهم عدد المرات التي تسقط فيها، ولكن عدد المرات التي تستيقظ فيها.

When the work talks,words are unnecessary.

İş konuşurken kelimeler gereksizdir.

Cuando el trabajo habla,las palabras son innecesarias.

כשהעבודה מדברת,מילים אינן נחוצות.

Lorsque le travail parle,les mots sont inutiles.

Quando il lavoro parla,le parole non sono necessarie.

Quando o trabalho fala,as palavras são desnecessárias.

Όταν η εργασία μιλάει,τα λόγια είναι περιττά.

عندما يتحدث العمل، تكون الكلمات غير ضرورية.

Do not call him a son in law till he has the ring on his finger.

Parmağında yüzük olana kadar ona damat deme.

No lo llames yerno hasta que tenga el anillo en su dedo.

אל תקראו לו חתן עד שהטבעת תהיה על אצבעו.

Ne l'appelez pas beau-fils tant qu'il n'a pas la bague au doigt.

Non chiamarlo genero finché non ha l'anello al dito.

Não o chame de genro até que ele tenha o anel no dedo.

Μην τον αποκαλέσεις γαμπρό μέχρι να έχει το δαχτυλίδι στο δάχτυλό του.

لا تدعوه صهراً حتى يضع الخاتم في إصبعه.

Don't pull the rope too hard or it will snap.

İpi çok çekme, kopar.

No tires demasiado de la cuerda, que se rompe.

אל תמשוך את החבל יותר מדי, הוא ייקרע.

Ne tire pas trop sur la corde, elle va casser.

Non tirare troppo la corda, che si spezza.

Não puxes demasiado a corda, que ela rebenta.

Μην τραβάς πολύ το σχοινί, γιατί θα κοπεί.

لا تشدّ الحبل كثيرًا فينقطع.

A dead man makes no war.

Ölü bir adam savaşmaz.

Un muerto no hace la guerra.

אדם מת לא עושה מלחמה.

Un mort ne fait pas la guerre.

Un morto non fa la guerra.

Um homem morto não faz guerra.

Ένας νεκρός δεν κάνει πόλεμο.

الرجل الميت لا يصنع حرباً.

Father and Mother is only once.

Anne ve baba bir kez olur.

Padre y Madre es solo una vez.

אבא ואמא יש רק פעם אחת.

Le père et la mère ne sont qu'une seule fois.

Il padre e la madre lo sono solo una volta.

Pai e Mãe são apenas uma vez.

Ο Πατέρας και η Μητέρα είναι μόνο μία φορά.

الأب والأم مرة واحدة فقط.

Bread and cheese and a smiling face.

Ekmek, peynir ve gülen bir yüz.

Pan y queso y una cara sonriente.

לחם וגבינה ופרצוף מחייך.

Du pain, du fromage et un visage souriant.

Pane e formaggio e un viso sorridente.

Pão e queijo e um rosto sorridente.

Ψωμί και τυρί και χαμογελαστό πρόσωπο.

الخبز والجبن ووجه مبتسم.

To say everything to someone's face, you need a borrowed mouth.

Birinin yüzüne her şeyi söylemek için, ödünç alınmış bir ağza ihtiyacınız var.

Para decir todo a la cara de alguien, necesitas una boca prestada.

כדי לומר הכל לפנים של מישהו, אתה צריך פה שאול.

Pour tout dire au visage de quelqu'un, il faut une bouche empruntée.

Per dire tutto in faccia a qualcuno, hai bisogno di una bocca presa in prestito.

Para dizer tudo na cara de alguém, você precisa de uma boca emprestada.

Για να πεις τα πάντα κατάμουτρα σε κάποιον, χρειάζεσαι ένα δανεικό στόμα.

لكي تقول كل شيء في وجه شخص ما، فأنت بحاجة إلى فم مستعار.

For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.

İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.

Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.

לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.

Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.

Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.

Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.

Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.

للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.

Rather than let it go to the pest, let it go to the lad/man.

Zararlıya gitmesine izin vermek yerine, delikanlıya/erkeğe gitmesine izin verin.

En lugar de dejarlo ir a la plaga, déjelo ir al muchacho/hombre.

במקום לתת לו ללכת למזיק, תן לו ללכת לנער/אדם.

Plutôt que de le laisser aller au ravageur, laissez-le aller au garçon/à l'homme.

Piuttosto che lasciarlo andare alla peste, lascialo andare al ragazzo/uomo.

Em vez de deixá-lo ir para a praga, deixe-o ir para o rapaz/homem.

Αντί να το αφήσετε να πάει στο παράσιτο, αφήστε το να πάει στο παλικάρι/άντρα.

بدلاً من تركها تذهب إلى الآفة، دعها تذهب إلى الفتى/الرجل.