Ladino proverbs

When hunger comes in through the door, love goes out through the window.

Kapıdan açlık girince aşk pencereden çıkar.

Cuando el hambre entra por la puerta, el amor sale por la ventana.

כשהרעב נכנס בדלת, האהבה יוצאת בחלון.

Quand la faim entre par la porte, l'amour sort par la fenêtre.

Quando la fame entra dalla porta, l'amore esce dalla finestra.

Quando a fome entra pela porta, o amor sai pela janela.

Όταν η πείνα μπαίνει από την πόρτα, η αγάπη βγαίνει από το παράθυρο.

حين يدخل الجوع من الباب يخرج الحب من النافذة.

When God is with you, don't be afraid of your enemy.

Tanrı seninleyken düşmanından korkma.

Cuando Dios está contigo, no temas a tu enemigo.

כשאלוהים איתך, אל תירא מאויבך.

Quand Dieu est avec toi, ne crains pas ton ennemi.

Quando Dio è con te, non temere il tuo nemico.

Quando Deus está contigo, não temas o teu inimigo.

Όταν ο Θεός είναι μαζί σου, μη φοβάσαι τον εχθρό σου.

إذا كان الله معك فلا تخف من عدوّك.

When the cat is away from home, the mice start to dance.

Kedi evden uzaktayken fareler dans etmeye başlar.

Cuando el gato está fuera de casa, los ratones comienzan a bailar.

כשהחתול רחוק מהבית, העכברים מתחילים לרקוד.

Lorsque le chat est loin de chez lui, les souris se mettent à danser.

Quando il gatto è lontano da casa, i topi iniziano a ballare.

Quando o gato está longe de casa, os ratos começam a dançar.

Όταν η γάτα λείπει από το σπίτι, τα ποντίκια αρχίζουν να χορεύουν.

عندما تكون القطة خارج المنزل، تبدأ الفئران في الرقص.

When the cat is away, the mice dance.

Kedi uzaktayken fareler dans eder.

Cuando el gato no está, los ratones bailan.

כשהחתול לא נמצא, העכברים רוקדים.

Lorsque le chat est absent, les souris dansent.

Quando il gatto non c'è, i topi ballano.

Quando o gato está fora, os ratos dançam.

Όταν η γάτα λείπει, τα ποντίκια χορεύουν.

عندما تكون القطة بعيدة، ترقص الفئران.

When the cat fights, leave one face for peace (leave room to make peace afterwards).

Kedi kavga ettiğinde, barış için bir yüz bırakın (daha sonra barışmak için yer bırakın).

Cuando el gato pelea, deja una cara por la paz (deja espacio para hacer las paces después).

כשהחתול נלחם, השאירו פרצוף אחד לשלווה (השאירו מקום לעשות שלום אחר כך).

Lorsque le chat se bat, laissez un visage pour la paix (laissez de la place pour faire la paix par la suite).

Quando il gatto combatte, lascia una faccia per la pace (lascia spazio per fare la pace in seguito).

Quando o gato brigar, deixe um rosto para a paz (deixe espaço para fazer as pazes depois).

Όταν η γάτα τσακώνεται, αφήστε ένα πρόσωπο για την ειρήνη (αφήστε χώρο για να κάνετε ειρήνη μετά).

عندما تتشاجر القطة، اترك وجهًا واحدًا للسلام (اترك مجالًا لصنع السلام بعد ذلك).

When I was a daughter-in-law I found no mother-in-law, and when I was a mother-in-law I found no daughter-in-law.

Gelin olduğumda kayınvalide bulamadım, kayınvalide olduğumda gelin bulamadım.

Cuando fui nuera no encontré suegra y cuando fui suegra no encontré nuera.

כשהייתי כלה לא מצאתי חמות, וכשהייתי חמות לא מצאתי כלה.

Quand j'étais belle-fille je n'ai pas trouvé de belle-mère, et quand j'étais belle-mère je n'ai pas trouvé de belle-fille.

Quando fui nuora non trovai suocera, e quando fui suocera non trovai nuora.

Quando fui nora não encontrei sogra, e quando fui sogra não encontrei nora.

Όταν ήμουν νύφη δεν βρήκα πεθερά και όταν έγινα πεθερά δεν βρήκα νύφη.

عندما كنت كنّة لم أجد حماة، وعندما صرت حماة لم أجد كنّة.

When the old woman wants to cheer up, she remembers her trousseau.

Yaşlı kadın neşelenmek istediğinde çeyizini hatırlar.

Cuando la vieja se quiere alegrar, se acuerda de su ajuar.

כשהזקנה רוצה לשמוח, היא נזכרת בנדוניה שלה.

Quand la vieille veut se réjouir, elle se souvient de son trousseau.

Quando la vecchia vuole rallegrarsi, si ricorda del suo corredo.

Quando a velha se quer alegrar, lembra-se do seu enxoval.

Όταν η γριά θέλει να χαρεί, θυμάται την προίκα της.

عندما تريد العجوز أن تفرح تتذكر جهازها.

When the work talks,words are unnecessary.

İş konuşurken kelimeler gereksizdir.

Cuando el trabajo habla,las palabras son innecesarias.

כשהעבודה מדברת,מילים אינן נחוצות.

Lorsque le travail parle,les mots sont inutiles.

Quando il lavoro parla,le parole non sono necessarie.

Quando o trabalho fala,as palavras são desnecessárias.

Όταν η εργασία μιλάει,τα λόγια είναι περιττά.

عندما يتحدث العمل، تكون الكلمات غير ضرورية.

When a man and a woman marry, their romance ends and their (real) story begins.

Bir erkek ve bir kadın evlendiğinde, romantizmleri sona erer ve (gerçek) hikayeleri başlar.

Cuando un hombre y una mujer se casan, su romance termina y comienza su historia (real).

כשגבר ואישה מתחתנים, הרומנטיקה שלהם מסתיימת והסיפור (האמיתי) שלהם מתחיל.

Quand un homme et une femme se marient, leur histoire se termine et leur (vraie) histoire commence.

Quando un uomo e una donna si sposano, la loro storia d'amore finisce e inizia la loro (vera) storia.

Quando um homem e uma mulher se casam, o romance termina e a história (real) começa.

Όταν ένας άντρας και μια γυναίκα παντρεύονται, το ειδύλλιό τους τελειώνει και η (πραγματική) ιστορία τους αρχίζει.

عندما يتزوج رجل وامرأة، تنتهي رومانسيتهما وتبدأ قصتهما (الحقيقية).

When the blind man's eyes are opened, he breaks his cane (the ungrateful forget what helped them).

Kör gözleri açılınca değneğini kırar (nankör, kendine yardım edeni unutur).

Cuando se le abren los ojos al ciego, rompe su bastón (el ingrato olvida lo que le ayudó).

כשנפקחות עיני העיוור הוא שובר את מקלו (כפוי הטובה שוכח את מי שעזר לו).

Quand les yeux de l'aveugle s'ouvrent, il casse sa canne (l'ingrat oublie ce qui l'a aidé).

Quando gli occhi del cieco si aprono, spezza il suo bastone (l'ingrato dimentica chi lo ha aiutato).

Quando se abrem os olhos ao cego, ele parte a bengala (o ingrato esquece quem o ajudou).

Όταν ανοίξουν τα μάτια του τυφλού, σπάει το μπαστούνι του (ο αχάριστος ξεχνά όποιον τον βοήθησε).

حين تنفتح عينا الأعمى يكسر عصاه (الجاحد ينسى من ساعده).

When they call you a donkey, check whether you have a tail.

Sana eşek dediklerinde, kuyruğun var mı bir bak.

Cuando te llaman asno, mira a ver si tienes cola.

כשקוראים לך חמור, בדוק אם יש לך זנב.

Quand on te traite d'âne, regarde si tu as une queue.

Quando ti danno dell'asino, guarda se hai la coda.

Quando te chamam burro, vê se tens rabo.

Όταν σε λένε γάιδαρο, κοίτα αν έχεις ουρά.

عندما يسمونك حمارًا، انظر هل لك ذيل.

When a woman's heart freezes, her head gets cured.

Bir kadının kalbi donunca başı iyileşir.

Cuando el corazón de una mujer se congela, su cabeza se cura.

כשלבה של אישה קופא, ראשה נרפא.

Quand le cœur d'une femme gèle, sa tête est guérie.

Quando il cuore di una donna si congela, la sua testa viene curata.

Quando o coração de uma mulher congela, sua cabeça fica curada.

Όταν η καρδιά μιας γυναίκας παγώνει, το κεφάλι της θεραπεύεται.

عندما يتجمد قلب المرأة، يشفى رأسها.

Household matters don't go out to the square (don't air your dirty laundry).

Ev işleri meydana çıkmaz (kirli çamaşırlarınızı havalandırmayın).

Los asuntos domésticos no salen a la plaza (no airees tu ropa sucia).

עניינים ביתיים לא יוצאים לכיכר (לא לאוורר את הכביסה המלוכלכת שלכם).

Les affaires ménagères ne vont pas sur la place (n'aérez pas votre linge sale).

Le faccende domestiche non vanno in piazza (non arieggiare i panni sporchi).

Assuntos domésticos não vão para a praça (não lave a roupa suja).

Τα οικιακά θέματα δεν βγαίνουν στην πλατεία (μην αερίζετε τα άπλυτά σας).

لا تخرج الأمور المنزلية إلى الميدان (لا تبث غسيلك المتسخ).

A story of the house does not go out to the square.

Evin hikâyesi meydana çıkmaz.

Cuento de casa no sale a la plaza.

סיפור הבית לא יוצא לכיכר.

L'histoire de la maison ne sort pas sur la place.

Il racconto di casa non esce in piazza.

Conto de casa não sai para a praça.

Η ιστορία του σπιτιού δεν βγαίνει στην πλατεία.

حكاية البيت لا تخرج إلى الساحة.

Little sister-in-law, little snake.

Küçük görümce, küçük yılan.

Cuñadita culebrita.

גיסה קטנה, נחש קטן.

Petite belle-sœur, petite couleuvre.

Cognatina serpentina.

Cunhadinha cobrinha.

Μικρή κουνιάδα, μικρό φιδάκι.

سلفة صغيرة، أفعى صغيرة.

The water goes but the mud stays

Su gidiyor ama çamur kalıyor

El agua se va pero el lodo se queda

המים זורמים אבל הבוץ נשאר

L'eau coule mais la boue reste

L'acqua va ma il fango rimane

A água vai mas a lama fica

Το νερό φεύγει αλλά η λάσπη μένει

يذهب الماء ولكن يبقى الطين

The soul desires what the eye sees.

Ruh gözün gördüğünü ister.

El alma desea lo que ve el ojo.

הנפש חושקת במה שהעין רואה.

L'âme désire ce que l'œil voit.

L'anima desidera ciò che vede l'occhio.

A alma deseja o que o olho vê.

Η ψυχή επιθυμεί ό,τι βλέπει το μάτι.

النفس تشتهي ما تراه العين.

A woman's tongue is her sword, which does not let her rust.

Kadının dili kılıcıdır, paslanmasına izin vermez.

La lengua de la mujer es su espada, que no deja enmohecer.

לשון האישה היא חרבה שאינה מניחה לה להחליד.

La langue de la femme est son épée, qui ne la laisse pas rouiller.

La lingua della donna è la sua spada, che non la lascia arrugginire.

A língua da mulher é a sua espada, que não a deixa enferrujar.

Η γλώσσα της γυναίκας είναι το σπαθί της, που δεν την αφήνει να σκουριάσει.

لسان المرأة سيفها الذي لا يدعه يصدأ.