Ladino proverbs

Do not take a house, take a neighbor.

Ev tutma, komşu tut.

No tomes casa, toma vecino.

אל תיקח בית, קח שכן.

Ne prends pas une maison, prends un voisin.

Non prendere casa, prendi un vicino.

Não tomes casa, toma vizinho.

Μην παίρνεις σπίτι, πάρε γείτονα.

لا تختر بيتًا، اختر جارًا.

Don't pull the rope too hard or it will snap.

İpi çok çekme, kopar.

No tires demasiado de la cuerda, que se rompe.

אל תמשוך את החבל יותר מדי, הוא ייקרע.

Ne tire pas trop sur la corde, elle va casser.

Non tirare troppo la corda, che si spezza.

Não puxes demasiado a corda, que ela rebenta.

Μην τραβάς πολύ το σχοινί, γιατί θα κοπεί.

لا تشدّ الحبل كثيرًا فينقطع.

A dead man makes no war.

Ölü bir adam savaşmaz.

Un muerto no hace la guerra.

אדם מת לא עושה מלחמה.

Un mort ne fait pas la guerre.

Un morto non fa la guerra.

Um homem morto não faz guerra.

Ένας νεκρός δεν κάνει πόλεμο.

الرجل الميت لا يصنع حرباً.

Cold today, heat tomorrow; our son has turned out good-humored.

Bugün soğuk, yarın sıcak; oğlumuz keyifli çıktı.

Hoy frío, mañana calor, el hijo nos salió de buen humor.

היום קר, מחר חם; בננו יצא במצב רוח טוב.

Froid aujourd'hui, chaleur demain ; notre fils est de bonne humeur.

Freddo oggi, caldo domani; nostro figlio è venuto di buon umore.

Hoje frio, amanhã calor; o filho saiu-nos de bom humor.

Σήμερα κρύο, αύριο ζέστη· ο γιος μας βγήκε με καλό κέφι.

اليوم برد وغدًا حرّ؛ وابننا خرج طيّب المزاج.

May your ears hear what your mouth says.

Kulakların ağzının söylediğini duysun.

Oigan tus oídos lo que dice tu boca.

שיישמעו אוזניך את מה שפיך אומר.

Que tes oreilles entendent ce que dit ta bouche.

Che le tue orecchie sentano ciò che dice la tua bocca.

Ouçam os teus ouvidos o que diz a tua boca.

Ας ακούνε τα αυτιά σου αυτό που λέει το στόμα σου.

لتسمع أذناك ما يقوله فمك.

A saving father, a spendthrift son.

Baba biriktirici, oğul harcayıcı.

Padre ahorrador, hijo gastador.

אב חוסך, בן מבזבז.

Père économe, fils dépensier.

Padre risparmiatore, figlio spendaccione.

Pai poupador, filho gastador.

Πατέρας φειδωλός, γιος σπάταλος.

أب مدّخر، وابن مبذّر.

Father and Mother is only once.

Anne ve baba bir kez olur.

Padre y Madre es solo una vez.

אבא ואמא יש רק פעם אחת.

Le père et la mère ne sont qu'une seule fois.

Il padre e la madre lo sono solo una volta.

Pai e Mãe são apenas uma vez.

Ο Πατέρας και η Μητέρα είναι μόνο μία φορά.

الأب والأم مرة واحدة فقط.

Pay what you owe, and you will know what you have.

Borcunu öde, neyin olduğunu bilirsin.

Paga lo que debes, sabrás lo que tienes.

שלם את מה שאתה חייב, ותדע מה יש לך.

Paie ce que tu dois, tu sauras ce que tu as.

Paga ciò che devi, saprai ciò che hai.

Paga o que deves, saberás o que tens.

Πλήρωσε ό,τι χρωστάς και θα ξέρεις τι έχεις.

سدّد ما عليك تعرف ما لديك.

Bread is bread, wine is wine; you left, another came.

Ekmek ekmektir, şarap şaraptır; sen gittin, bir başkası geldi.

Pan es pan, vino es vino; tú te fuiste, vino otro vino.

לחם הוא לחם, יין הוא יין; אתה הלכת, בא אחר.

Le pain est le pain, le vin est le vin ; tu es parti, un autre est venu.

Il pane è pane, il vino è vino; tu te ne sei andato, ne è venuto un altro.

Pão é pão, vinho é vinho; tu foste, veio outro.

Το ψωμί είναι ψωμί, το κρασί κρασί· εσύ έφυγες, ήρθε άλλος.

الخبز خبز والنبيذ نبيذ؛ ذهبتَ أنت وجاء آخر.

Bread and cheese and a smiling face.

Ekmek, peynir ve gülen bir yüz.

Pan y queso y una cara sonriente.

לחם וגבינה ופרצוף מחייך.

Du pain, du fromage et un visage souriant.

Pane e formaggio e un viso sorridente.

Pão e queijo e um rosto sorridente.

Ψωμί και τυρί και χαμογελαστό πρόσωπο.

الخبز والجبن ووجه مبتسم.

To say everything to someone's face, you need a borrowed mouth.

Birinin yüzüne her şeyi söylemek için, ödünç alınmış bir ağza ihtiyacınız var.

Para decir todo a la cara de alguien, necesitas una boca prestada.

כדי לומר הכל לפנים של מישהו, אתה צריך פה שאול.

Pour tout dire au visage de quelqu'un, il faut une bouche empruntée.

Per dire tutto in faccia a qualcuno, hai bisogno di una bocca presa in prestito.

Para dizer tudo na cara de alguém, você precisa de uma boca emprestada.

Για να πεις τα πάντα κατάμουτρα σε κάποιον, χρειάζεσαι ένα δανεικό στόμα.

لكي تقول كل شيء في وجه شخص ما، فأنت بحاجة إلى فم مستعار.

For doing good you need knowledge, and for enduring bad you need patience.

İyilik için bilgi, kötülüğe katlanmak için sabır gerekir.

Para el bien se necesita sabiduría y para el mal, paciencia.

לעשות טוב צריך ידע, ולשאת רע צריך סבלנות.

Pour le bien il faut du savoir, et pour le mal de la patience.

Per il bene serve sapienza, e per il male pazienza.

Para o bem é preciso saber, e para o mal, paciência.

Για το καλό χρειάζεται γνώση και για το κακό υπομονή.

للخير يلزم العلم، وللشرّ يلزم الصبر.

Rather than let it go to the pest, let it go to the lad/man.

Zararlıya gitmesine izin vermek yerine, delikanlıya/erkeğe gitmesine izin verin.

En lugar de dejarlo ir a la plaga, déjelo ir al muchacho/hombre.

במקום לתת לו ללכת למזיק, תן לו ללכת לנער/אדם.

Plutôt que de le laisser aller au ravageur, laissez-le aller au garçon/à l'homme.

Piuttosto che lasciarlo andare alla peste, lascialo andare al ragazzo/uomo.

Em vez de deixá-lo ir para a praga, deixe-o ir para o rapaz/homem.

Αντί να το αφήσετε να πάει στο παράσιτο, αφήστε το να πάει στο παλικάρι/άντρα.

بدلاً من تركها تذهب إلى الآفة، دعها تذهب إلى الفتى/الرجل.

To take, a mouth of gold; to pay, a pipe full of mud.

Almak için altın ağız, ödemek için çamurla dolu boru.

Para tomar, boca de oro; para pagar, caño con lodo.

לקחת – פה של זהב; לשלם – צינור מלא בוץ.

Pour prendre, une bouche d'or ; pour payer, un tuyau plein de boue.

Per prendere, bocca d'oro; per pagare, tubo pieno di fango.

Para receber, boca de ouro; para pagar, cano com lama.

Για να πάρει, στόμα χρυσό· για να πληρώσει, σωλήνας γεμάτος λάσπη.

للأخذ فم من ذهب، وللدفع أنبوب مليء بالطين.

To pass the camel through the eye of the needle.

Deveyi iğne deliğinden geçirmek.

Pasar al camello por el ojo de la aguja.

להעביר את הגמל דרך קוף המחט.

Faire passer le chameau par le chas de l'aiguille.

Far passare il cammello per la cruna dell'ago.

Passar o camelo pelo buraco da agulha.

Να περάσεις την καμήλα από την τρύπα της βελόνας.

إمرار الجمل من ثقب الإبرة.

Patience is bread and knowledge.

Sabır ekmektir ve bilgidir.

La paciencia es pan y ciencia.

סבלנות היא לחם וידע.

La patience est pain et science.

La pazienza è pane e scienza.

A paciência é pão e ciência.

Η υπομονή είναι ψωμί και γνώση.

الصبر خبز وعلم.

Do weigh up the lead,the gold,most of all weigh up the man.

Kurşunu, altını tartın,en çok da adamı tartın.

Pesa el plomo,el oro, sobre todo pesa al hombre.

האם לשקול את ההובלה, הזהב,יותר מכל לשקול את האיש.

Peser le plomb,l'or,surtout peser l'homme.

Pesate il piombo,l'oro,soprattutto pesate l'uomo.

Pese o chumbo,o ouro,acima de tudo pese o homem.

Ζυγίστε το μολύβι,το χρυσάφι, πάνω απ 'όλα ζυγίστε τον άνθρωπο.

قم بوزن الرصاص والذهب،والأهم من ذلك كله قم بوزن الرجل.

Fish and guests for two days, the third day they stink.

Balık ve misafir iki gün, üçüncü gün kokar.

Pescado y huéspedes por dos días, el tercero apestan.

דג ואורחים ליומיים, ביום השלישי הם מסריחים.

Poisson et invités pour deux jours, le troisième ils puent.

Pesce e ospiti per due giorni, il terzo giorno puzzano.

Peixe e hóspedes por dois dias, no terceiro fedem.

Ψάρι και επισκέπτες για δύο μέρες, την τρίτη μυρίζουν άσχημα.

السمك والضيوف ليومين، وفي اليوم الثالث تفوح رائحتهما.