The proverbs of Ladino Forever: sayings from the Sephardic kitchen table, the wisdom of our grandmothers in Judeo-Spanish, each with its meaning in English and up to six more languages.
Ken oye a la djente se kita de la mujer
Whoever listens to people ends up leaving his wife.
La ke se alava kon su boka es loka
He who praises himself with his own mouth is a fool.
Kendisini kendi ağzıyla öven aptaldır.
El que se alaba a sí mismo con su propia boca es un tonto.
מי שמהלל את עצמו בפיו הוא שוטה.
Celui qui se loue de sa propre bouche est un insensé.
Chi si loda con la propria bocca è uno sciocco.
Aquele que se elogia com a própria boca é um tolo.
Αυτός που επαινεί τον εαυτό του με το ίδιο του το στόμα είναι ανόητος.
من يمدح نفسه بفمه هو أحمق.
La madre kon la ija komo piedra en aniyo
Mother and daughter are like a stone in a ring (inseparable, a precious bond).
Anne ile kız yüzükteki taş gibidir (ayrılmaz, değerli bir bağ).
Madre e hija son como la piedra en el anillo (inseparables, un vínculo precioso).
אם ובת הן כאבן בטבעת (בלתי נפרדות, קשר יקר).
Mère et fille sont comme la pierre dans la bague (inséparables, un lien précieux).
Madre e figlia sono come la pietra nell'anello (inseparabili, un legame prezioso).
Mãe e filha são como a pedra no anel (inseparáveis, um laço precioso).
Μητέρα και κόρη είναι σαν πέτρα στο δαχτυλίδι (αχώριστες, ένας πολύτιμος δεσμός).
الأم وابنتها كالحجر في الخاتم (لا تنفصلان، رابطة ثمينة).
La mujer aze, La mujer dezaze
A woman makes, a woman destroys.
Bir kadın yapar, bir kadın yok eder.
Una mujer hace, una mujer destruye.
אישה עושה, אישה הורסת.
Une femme fait, une femme détruit.
Una donna fa, una donna distrugge.
Uma mulher faz, uma mulher destrói.
Μια γυναίκα φτιάχνει, μια γυναίκα καταστρέφει.
امرأة تصنع، امرأة تدمر.
La mujer baylando el marido yorando
The wife dances while the husband cries.
Koca ağlarken kadın dans eder.
La mujer baila mientras el marido llora.
האישה רוקדת בעוד הבעל בוכה.
La femme danse pendant que le mari pleure.
La moglie balla mentre il marito piange.
A esposa dança enquanto o marido chora.
Η σύζυγος χορεύει ενώ ο σύζυγος κλαίει.
ترقص الزوجة بينما يبكي الزوج.
La mujer buena la kaza yena
A good woman fills the house.
Evi iyi bir kadın doldurur.
Una buena mujer llena la casa.
אישה טובה ממלאת את הבית.
Une bonne femme remplit la maison.
Una brava donna riempie la casa.
Uma boa mulher enche a casa.
Μια καλή γυναίκα γεμίζει το σπίτι.
امرأة جيدة تملأ المنزل.
La mujer destruyedera vazya del marido la aldikera
A wasteful wife empties her husband's pocket.
Savurgan bir kadın kocasının cebini boşaltır.
Una esposa derrochadora vacía el bolsillo de su marido.
אישה בזבזנית מרוקנת את כיס בעלה.
Une femme gaspilleuse vide la poche de son mari.
Una moglie dispendiosa svuota le tasche del marito.
Uma esposa perdulária esvazia o bolso do marido.
Μια σπάταλη σύζυγος αδειάζει την τσέπη του συζύγου της.
زوجة مسرفة تفرغ جيب زوجها.
La mujer es komo la uva, kuando se aruga se aze mas dulse i mas savroza
A woman is like a grape: when she wrinkles, she becomes sweeter and tastier.
Bir kadın üzüm gibidir: kırıştığında daha tatlı ve lezzetli olur.
Una mujer es como una uva: cuando se arruga, se vuelve más dulce y sabrosa.
אישה היא כמו ענב: כשהיא מתקמטת, היא נעשית מתוקה וטעימה יותר.
Une femme est comme un raisin : quand elle se froisse, elle devient plus douce et plus savoureuse.
Una donna è come un acino d'uva: quando si raggrinzisce, diventa più dolce e gustosa.
Uma mulher é como uma uva: quando ela enruga, ela se torna mais doce e saborosa.
Η γυναίκα είναι σαν το σταφύλι: όταν ζαρώνει, γίνεται πιο γλυκιά και πιο νόστιμη.
المرأة مثل العنب: عندما تتجعد، تصبح أحلى وألذ.
La mujer guadra el sekreto ke no save
A woman keeps the secret she doesn't know.
Kadın bilmediği sırrı saklar.
La mujer guarda el secreto que no sabe.
האישה שומרת את הסוד שהיא אינה יודעת.
La femme garde le secret qu'elle ne connaît pas.
La donna custodisce il segreto che non conosce.
A mulher guarda o segredo que não sabe.
Η γυναίκα κρατά το μυστικό που δεν ξέρει.
المرأة تحفظ السرّ الذي لا تعرفه.
La mujer i el vino kitan al ombre del tino
Woman and wine make a man lose his senses.
Kadın ve şarap bir erkeğin aklını kaçırmasına neden olur.
La mujer y el vino hacen que un hombre pierda el juicio.
אישה ויין גורמים לגבר לאבד את שפיותו.
La femme et le vin font perdre la raison à l'homme.
La donna e il vino fanno perdere i sensi all'uomo.
Mulher e vinho fazem o homem perder os sentidos.
Η γυναίκα και το κρασί κάνουν τον άντρα να χάνει τα λογικά του.
المرأة والنبيذ يجعلان الرجل يفقد صوابه.
La mujer no es kamiza ke se troka
A woman is not a shirt to be changed.
Bir kadın değiştirilecek bir gömlek değildir.
Una mujer no es una camisa para cambiarse.
אישה היא לא חולצה שצריך להחליף.
Une femme n'est pas une chemise à changer.
Una donna non è una camicia da cambiare.
Uma mulher não é uma camisa a ser trocada.
Μια γυναίκα δεν είναι ένα πουκάμισο που πρέπει να αλλάξει.
المرأة ليست قميصًا يمكن تغييره.
La mujer puede trokar la kolor de su pelo, ama nunka no puede trokar el karakter de su selo
A woman can change the color of her hair, but she can never change the character of her jealousy.
Kadın saçının rengini değiştirebilir, ama kıskançlığının karakterini asla değiştiremez.
La mujer puede cambiar el color de su pelo, pero nunca puede cambiar el carácter de sus celos.
אישה יכולה לשנות את צבע שערה, אך לעולם לא תוכל לשנות את אופי קנאתה.
La femme peut changer la couleur de ses cheveux, mais jamais le caractère de sa jalousie.
La donna può cambiare il colore dei capelli, ma non potrà mai cambiare il carattere della sua gelosia.
A mulher pode mudar a cor do cabelo, mas nunca poderá mudar o carácter do seu ciúme.
Η γυναίκα μπορεί να αλλάξει το χρώμα των μαλλιών της, αλλά ποτέ δεν μπορεί να αλλάξει τον χαρακτήρα της ζήλιας της.
المرأة تستطيع أن تغيّر لون شعرها، لكنها لا تستطيع أبدًا أن تغيّر طبع غيرتها.
La okazyon aze al ladron
Opportunity makes the thief.
Fırsat hırsız yapar.
La ocasión hace al ladrón.
ההזדמנות עושה את הגנב.
L'occasion fait le larron.
L'occasione fa l'uomo ladro.
A ocasião faz o ladrão.
Η ευκαιρία κάνει τον κλέφτη.
الفرصة تصنع اللص.
La tierra vale tanto, komo el ombre ke la lavora
The land is worth as much as the man who works it.
Arazi, onu işleyen adam kadar değerlidir.
La tierra vale tanto como el hombre que la trabaja.
האדמה שווה כמו האיש שעובד אותה.
La terre vaut autant que l'homme qui la travaille.
La terra vale quanto l'uomo che la lavora.
A terra vale tanto quanto o homem que a trabalha.
Η γη αξίζει όσο και ο άνθρωπος που την καλλιεργεί.
الأرض تساوي بقدر الرجل الذي يعمل فيها.
Las desgrasias nunka no vienen solas
Disasters never come alone.
Felaketler asla yalnız gelmez.
Los desastres nunca vienen solos.
אסונות אף פעם לא מגיעים לבד.
Les catastrophes ne viennent jamais seules.
I disastri non arrivano mai da soli.
Os desastres nunca vêm sozinhos.
Οι καταστροφές δεν έρχονται ποτέ μόνες.
الكوارث لا تأتي وحدها.
Las ideas son komo pulgas, saltan de uno al otro ma no pikan a todos
Ideas are like fleas: they jump from one person to another, but they don't bite everyone.
Fikirler pireler gibidir: bir kişiden diğerine atlarlar, ancak herkesi ısırmazlar.
Las ideas son como las pulgas: saltan de una persona a otra, pero no muerden a todos.
רעיונות הם כמו פרעושים: הם קופצים מאדם אחד לשני, אבל הם לא נושכים את כולם.
Les idées sont comme les puces : elles sautent d'une personne à l'autre, mais elles ne mordent pas tout le monde.
Le idee sono come le pulci: saltano da una persona all'altra, ma non mordono tutti.
As ideias são como pulgas: saltam de uma pessoa para outra, mas não mordem a todos.
Οι ιδέες είναι σαν τους ψύλλους: πηδούν από το ένα άτομο στο άλλο, αλλά δεν δαγκώνουν τους πάντες.
الأفكار مثل البراغيث: تقفز من شخص إلى آخر، لكنها لا تعض الجميع.
Lavoro empesado no se mostra ni a esfuegra, ni a kunyada, ni a vizina ayreada
Unfinished work should not be shown to the mother-in-law, the sister-in-law, or the nosy neighbor. (uncertain: "ayreada")
Yarım kalan işler kayınvalideye, yengeye, meraklı komşuya gösterilmemelidir. (belirsiz: “ayreada ”)
El trabajo inacabado no debe mostrarse a la suegra, la cuñada o el vecino entrometido. (incierto: "ayreada")
אין להציג עבודה לא גמורה לחמות, לגיסה או לשכנה החטטנית. (לא ברור: "אירידה ")
Le travail inachevé ne doit pas être montré à la belle-mère, à la belle-sœur ou au voisin curieux. (incertain : "ayreada")
Il lavoro incompiuto non dovrebbe essere mostrato alla suocera, alla cognata o al vicino ficcanaso. (incerto: "ayreada")
O trabalho inacabado não deve ser mostrado à sogra, à cunhada ou à vizinha intrometida. (incerto: "ayreada")
Η ημιτελής εργασία δεν πρέπει να επιδεικνύεται στην πεθερά, την κουνιάδα ή τον αδιάκριτο γείτονα. (αβέβαιο: "ayreada")
يجب عدم عرض العمل غير المكتمل على الحماة أو شقيقة الزوج أو الجار الفضولي. (غير مؤكد: "ayreada ")
Le prometyeron a Rahel, le dyeron a Lea
They promised him Rachel, they gave him Leah.
Ona Rachel'a söz verdiler, Leah'yı verdiler.
Le prometieron a Raquel, le dieron a Lea.
הבטיחו לו את רחל, נתנו לו את לאה.
Ils lui ont promis Rachel, ils lui ont donné Léa.
Gli promisero Rachel, gli diedero Leah.
Prometeram-lhe Raquel, deram-lhe Lia.
Του υποσχέθηκαν τη Ραχήλ, του έδωσαν τη Λεία.
وعدوه راشيل، وأعطوه ليا.
Lentejas... Si keres las komes i si no las deshas
Lentils... if you want, you eat them, and if not, you leave them (take it or leave it).
Mercimek... istersen yersin, yemezsen bırakırsın (al ya da bırak).
Lentejas… si quieres, te las comes, y si no, las dejas (lo tomas o lo dejas).
עדשים... אם אתה רוצה, אתה אוכל אותם, ואם לא, אתה משאיר אותם (קח את זה או עזוב את זה).
Lentilles… si tu veux, tu les manges, et sinon, tu les laisses (à prendre ou à laisser).
Le lenticchie... se vuoi, le mangi e se no le lasci (le prendi o le lasci).
Lentilhas... se quiser, você come, e se não, deixa (pega ou deixa).
Φακές... αν θέλετε, τις τρώτε, και αν όχι, τις αφήνετε (πάρτε το ή αφήστε το).
العدس... إذا كنت تريد، يمكنك أكلها، وإذا لم يكن كذلك، يمكنك تركها (خذها أو اتركها).
Ladino Forever is a home for the Ladino (Judeo-Spanish) language: proverbs, songs, stories and more, gathered by Michael Halphie for Sephardic families around the world.
About Ladino Forever and the Ladino languageWe use a few cookies to keep the site working. With your permission we also use Google Analytics to see which pages are read and Google AdSense to show ads that keep the site free. Cookie policy · Privacy